TREŚĆ SZKOLENIA

Treści szkolenia służą realizacji naczelnej zasady tego szkolenia, zgodnie z którą jest ono dostosowane do indywidualnych i konkretnych potrzeb słuchaczy, tak aby osiągnęli oni główne zamierzenie tego szkolenia – opracowanie materiałów do zajęć ze swoimi uczniami, wspomaganych technologią informacyjną.

Służy temu także zasada, że wszystkie zajęcia są możliwie ściśle zintegrowane ze specjalnością nauczaną przez słuchacza. Nabywana przez słuchaczy wiedza i umiejętności mają rzeczywiście umożliwić im wzbogacanie i wspomaganie za pomocą technologii informacyjnej zajęć ze swojej dziedziny nauczania.

W związku z powyższym, część zajęć jest prowadzona w grupach przedmiotowych, nadzorowanych przez specjalistów, którzy mają doświadczenie w pracy z nauczycielami różnych przedmiotów. Słuchaczy można podzielić na następujące grupy przedmiotowe:

· przedmioty ścisłe: matematyka, fizyka, chemia, technika

· przedmioty humanistyczne: historia, WOS, sztuka, muzyka, religia

· przedmioty językowe: język polski, języki obce

· przedmioty przyrodnicze: geografia, biologia, chemia, fizyka

· przedmioty zawodowe, specjalności profilowane

· nauczanie zintegrowane (nauczyciele z klas 1 – 3)

Moduły szkoleniowe – grupy zagadnień

Poniżej opisane zostały moduły A – E, z których jest utworzony plan szkolenia. Opisy modułów są dość szczegółowe, by przybliżyć ich realizację.

A. Zagadnienia ogólne: technologia informacyjna w edukacji i w nauczaniu

1. Społeczeństwo informacyjne i rola w nim technologii informacyjnej. Znaczenie edukacji w społeczeństwie bazującym na wiedzy. Scenariusze dla przyszłości szkoły (według OECD) i przewidywany scenariusz dla polskiej szkoły. Rozwój technologii informacyjnej w edukacji (według UNESCO/IFIP).

2. Informatyka a technologia informacyjna. Alfabetyzacja komputerowa a biegłość w posługiwaniu się technologią.

3. Standardy edukacyjne: podstawa programowa, standardy osiągnięć (egzaminacyjne) uczniów, standardy przygotowania nauczycieli w zakresie informatyki i technologii informacyjnej, standardy wyposażenia szkół.

4. Rozwój kompetencji informacyjnych nauczycieli. Metodyka pracy ze środkami, narzędziami i metodami technologii informacyjnej – rozważania ogólne, przygotowujące do pracy indywidualnej.

5. Metodyka nauczania z pomocą technologii informacyjnej.

6. Technologia informacyjna we wspomaganiu różnych dziedzin – powiązanie zastosowań technologii z konkretnymi dziedzinami. Specyfika niektórych zastosowań.

7. Normy etyczne w korzystaniu ze źródeł informacji oraz w posługiwaniu się informacją.

B. Indywidualna praca słuchaczy

Kolejne etapy pracy każdego słuchacza, prowadzące do zasadniczego efektu pracy – opracowania i wdrożenia scenariusza zajęć wspomaganych i wzbogacanych technologią informacyjną:

1. Analiza podstawy programowej. Słuchacze analizują Podstawę programową pod kątem odniesień (jawnych i niejawnych) do technologii informacyjnej. Brane są pod uwagę zapisy występujące wśród ogólnych zadań szkoły i dodatkowo każdy słuchacz analizuje podstawę programową swojego przedmiotu. Poza Podstawą programową, słuchacze mogą wykorzystać programy nauczania: Informatyka i technologia informacyjna (DKW-4014-5/99 – dla szkół podstawowych, DKW-4014-80/99 – dla gimnazjum, DKOS-4015-18/02 – dla szkół ponadgimnazjalnych), głównie w dziale wypisów z Podstawy programowej, które dotyczą tych zapisów podstawy, których realizacja może być wzbogacona technologią informacyjną. Ponadto, polecana jest również książka Nauka z komputerem. Poradnik metodyczny dla nauczycieli (rozdz. 8).

2. Analiza programu nauczania i pakietu edukacyjnego, stosowanego przez słuchacza w szkole. Słuchacze analizują program nauczania i pakiet edukacyjny (podręczniki, poradniki i inne materiały), z których korzystają w szkole ucząc swojego przedmiotu, pod względem rzeczywistych i potencjalnych możliwości posłużenia się technologią informacyjną w swojej pracy i na zajęciach z uczniami. W tej analizie słuchacze wykorzystują własne materiały, ale wiele mogą również skorzystać w wyników analizy przeprowadzonej w poprzednim punkcie.

3. Zapoznanie się z gotowymi propozycjami wykorzystania technologii informacyjnej w swoim przedmiocie. Słuchacze zapoznają się z gotowymi przykładami posłużenia się komputerem w realizacji typowych tematów zajęć ze swojego przedmiotu. Przykłady te mogą pochodzić z książki Nauka z komputerem. Podręcznik dla ucznia. Ponadto posługują się poradnikiem do tej książki. Cel tej części zajęć jest wieloraki. Gotowe przykłady mogą mniej lub bardziej pasować do tego, co słuchacz realizuje w trakcie swoich lekcji w szkole. Te odpowiednie – są gotową propozycją na zajęcia, a te mniej pasujące mogą stanowić bazę dla opracowania konspektów do własnych tematów, które zostaną zawarte w pracy końcowej. Analiza gotowych propozycji zajęć z komputerem może być okazją do sprawdzenia przez słuchaczy swojego przygotowania informatycznego. Może okazać się, że będą oni musieli dostosować nabyte umiejętności informatyczne do wykonywanych zadań, a także będą musiały być zaplanowane dodatkowe zajęcia, by wprowadzić programy i umiejętności, które dotychczas nie były przedmiotem zajęć. Dotyczy to głównie specjalistycznego oprogramowania edukacyjnego, takiego jak: pakiet TI’99 (dla nauczycieli nauczania zintegrowanego) czy język Logo Komeniusz. W realizacji niektórych gotowych tematów niezbędne jest posłużenie się wybranymi programami edukacyjnymi i multimedialnymi zbiorami danych na płytach, np. słownikami, encyklopediami. Wszystkie te dodatkowe materiały powinny być udostępniane słuchaczom podczas zajęć.

4. Szczegółowy konspekt zajęć (lekcji), wykorzystujący gotowe materiały. Zadaniem każdego słuchacza jest przedstawienie na końcu szkolenia szczegółowego konspektu zajęć (lekcji) na wybrany przez siebie temat z ewentualnym wykorzystaniem gotowych materiałów, pochodzących np. z książki Nauka z komputerem i poradnika do tej książki. W konspekcie szczególną uwagę należy poświęcić dwóm podstawowym kwestiom, związanym z pojawieniem się i uwzględnieniem nowej pomocy dydaktycznej:

· posłużenie się komputerem i technologią informacyjną na zajęciach wymaga dostosowania, a często zmiany metodyki nauczania;

· by móc posłużyć się komputerem i technologią informacyjną na ogół należy dostosować lub nawet zmienić organizację zajęć, gdy pojawia się na nich komputer – jeden w pracowni przedmiotowej, lub wiele w pracowni informatycznej.

5. Szczegółowy konspekt zajęć na nowy temat zajęć. Podobnie jak w punkcie 4, ale temat może być dowolnie wybrany przez słuchacza lub różnić się w realizacji i doborze narzędzi (tj. programów) informatycznych i źródeł informacji. Podobnie jak w punkcie 4, słuchacze poświęcają szczególną uwagę wymienionym tam dwóm podstawowym kwestiom.

Uwaga. Zadanie opracowania całkiem nowego konspektu do zajęć jest dla tych uczestników szkolenia, którzy będą potrafili to zrobić. Od pozostałych uczestników oczekuje się przynajmniej adaptacji gotowych materiałów do swoich potrzeb.

6. Praca końcowa. Praca końcowa składa się z materiałów wypracowanych w punktach 1, 2 i 4 lub 5. Jest to więc opracowany przez słuchacza konspekt jego zajęć wspomaganych technologią informacyjną wraz z odpowiednimi materiałami dydaktycznymi dla siebie i dla uczniów, poprzedzony analizą materiałów programowych i edukacyjnych. Ta analiza powinna stanowić bazę i uzasadnienie dla konkretnej propozycji działań na lekcjach. Opracowanie konspektu i przygotowanie odpowiednich materiałów komputerowych do zajęć wymaga posłużenia się wybranymi programami komputerowymi. Zaleca się słuchaczom nawiązanie w tym celu współpracy z informatykiem w swojej szkole. Jego pomoc jest nieodzowna przy udostępnianiu sprzętu komputerowego oraz podczas ewentualnej reorganizacji dostępu do komputerów w szkole. Można go również poprosić o towarzyszenie na pierwszych zajęciach. Można przewidzieć, że w niektórych przypadkach wybrane materiały, niezbędne do przeprowadzenia lekcji z innych przedmiotów, zostaną przygotowane na zajęciach z informatyki – w takich przypadkach pomoc szkolnego informatyka jest również niezbędna. Praca końcowa, w części zawierającej konspekt zajęć, powinna w pełni umożliwić słuchaczowi przeprowadzenie lekcji w swojej klasie z materiałami wypracowanymi na zajęciach tego szkolenia. Ponadto, każdy ze słuchaczy opracowuje prezentację swojej pracy końcowej (np. w programie PowerPoint lub w postaci strony WWW) i przedstawia ją przed wszystkimi słuchaczami. Wszystkie materiały wypracowane przez słuchaczy w trakcie szkolenia powinny zostać zgromadzone i umieszczone na płycie CD, której kopię otrzymuje każdy słuchacz. Płyta ta może być źródłem wielu inspiracji nauczycielskich. Niektóre prace końcowe mogą być zamieszczane w sieci.

Nauczanie zintegrowane. Osobną grupę słuchaczy stanowią nauczyciele nauczania zintegrowanego (klasy 1-3 szkoły podstawowej). Ze względu na specyficzny charakter zajęć na tym etapie edukacyjnym, zajęcia z tą grupą słuchaczy są prowadzone ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów. Punkty 1-6 powyżej ulegają więc odpowiednim modyfikacjom, w szczególności:

· w punktach 1-2 słuchacze odnoszą się do odpowiednich zapisów i materiałów związanych z pierwszym etapem edukacyjnym;

· punkt 3 jest realizowany przez prowadzących zajęcia i jest głównie ich propozycją zajęć zintegrowanych, wspomaganych komputerowo;

· w punkcie 4 słuchacze zapoznają się z pakietem TI’99 w zakresie potrzeb pierwszego etapu edukacyjnego; ponadto są analizowane inne propozycje posłużenia się komputerem na tym etapie edukacyjnym;

· punkty 5 i 6 są poświecone opracowaniu konspektów zajęć dla wybranej grupy tematów, dla wykształcenia wybranej umiejętności na pewnym poziomie kompetencji lub na określony okres zajęć (np. tydzień);

· punkt 7 pozostaje bez zmian.

C1. Środki (sprzęt), narzędzia (oprogramowanie) i metody technologii informacyjnej

1. Zaawansowane wyszukiwanie (np. materiałów niejawnych) i gromadzenie materiałów edukacyjnych z Internetu.

2. Sposoby komunikacji poprzez sieć Internet – poczta elektroniczna, forum dyskusyjne, komunikatory itp.

3. Poznanie narzędzi umożliwiających tworzenie zawansowanych prezentacji wspomagających prowadzenie zajęć przedmiotowych.

4. Możliwości wykorzystania programu Publisher w pracy nauczyciela.

5. Pozyskiwanie obiektów multimedialnych za pomocą takich urządzeń, jak skaner, aparat cyfrowy, kamera cyfrowa oraz podstawowa obróbka takich obiektów (w tym optymalizacja ich parametrów).

6. Programy do pracy z plikami graficznymi w różnych formatach, np. Gimp, Publisher.

7. Platforma e-learningowa, kształcenie na odległość, samokształcenie.

8. Sposoby publikowania materiałów w Internecie.

Realizacja tych ogólnych tematów powinny być dostosowane do potrzeb słuchaczy.

C2. Dodatkowe zajęcia z systemów użytkowych i oprogramowania edukacyjnego

W trakcie zapoznawania się z różnymi propozycjami wspomagania i materiałów (punkt B.3) oraz podczas prac słuchaczy nad własnymi materiałami może się okazać, że pewne umiejętności informatyczne muszą być rozszerzone lub uzupełnione w zależności od potrzeb słuchaczy. Ponadto, realizacja niektórych tematów wymaga posłużenia się programami i zwartymi zbiorami informacji, które wcześniej nie były przedmiotem zajęć. Takie zajęcia uzupełniające są przeprowadzane jako wydzielone jednostki z tymi słuchaczami, którym jest to niezbędne, np.:

· bazy danych, np. dla polonistów, historyków;

· Logo Komeniusz (dla matematyków, fizyków, biologów);

· wybrane programy edukacyjne, w zależności od zgłoszonych potrzeb uczestników;

· wybrane encyklopedie i słowniki, na płytach i w Internecie;

· inne zbiory informacji na płytach.

D. Nowe technologie

Ten blok zajęć dotyczy przedstawienia edukacyjnych zastosowań najnowszych technologii informacyjnych i jest bardzo starannie zaplanowany dla słuchaczy, którzy nie są informatykami i nie mają potrzeb informatycznych, a interesuje ich głównie wykorzystanie tej technologii w różnych dziedzinach kształcenia.

E. Praca indywidualna, asynchroniczna, na odległość

Ze względu na konieczność lepszego dostosowania tworzonych pakietów edukacyjnych do konkretnych potrzeb, słuchacze tego szkolenia powinni wykonać niektóre prace poza ośrodkiem szkoleniowym, również w miejscu swojej pracy, gdzie te pakiety będą później stosowane, w szczególności:

· niektóre materiały powinny zostać opracowane we współpracy z innymi nauczycielami w szkole, zwłaszcza ze szkolnym informatykiem, który powinien wiedzieć o innych nauczycielach, szykujących się do stosowania technologii informacyjnej na swoim przedmiocie;

· przygotowywany scenariusz zajęć powinien być weryfikowany w warunkach, w których będzie później stosowany, a więc w klasie i z uczniami, dla których jest przygotowywany;

· ponieważ szkolenie jest wspierane platformą e-learningową, słuchacze powinni mieć okazję i rzeczywisty powód, by posłużyć się nią.

TREŚĆ SZKOLENIA

Kursy doskonalące dla nauczycieli w zakresie ICT

TREŚĆ SZKOLENIA

Kursy doskonalące dla nauczycieli
w zakresie ICT